اجزاء سیستم پنوماتیک

اجزاء سیستم پنوماتیک

سیستم‌ پنوماتیک به عنوان یکی از تکنولوژی‌های کاربردی در صنایع گوناگون، نقش بسیار مهمی دارد. این تکنولوژی از هوای فشرده به عنوان منبع انرژی استفاده می‌کند تا حرکت مکانیکی ایجاد کند.

برای درک بهتر عملکرد سیستم پنوماتیک، آشنایی با اجزاء اساسی این سیستم‌ بسیار اهمیت دارد. برخی از قطعات مهم این سیستم شامل: کمپرسور، سیلندر، شیر، اکچویتور و … است. در این مقاله، به معرفی اجزاء اصلی سیستم‌های پنوماتیک می‌پردازیم. شناخت کافی به اپراتورها، تعمیرکاران، مهندسان و طراحان کمک می‌کند تا از این تکنولوژی بهره‌وری بیشتری کسب کنند.

 

معرفی اجزاء سیستم پنوماتیک

کمپرسور

کمپرسور به عنوان منبع انرژی در سیستم‌های پنوماتیک عمل کرده و وظیفه‌ی تولید هوای فشرده را بر عهده دارد. نقش اصلی کمپرسورها را در ادامه شرح می‌دهیم:

  • جذب هوای محیط: ماده‌ای که سیستم پنوماتیک با کمک آن کار می‌کند هوا است. برای تامین هوای مورد نیاز ابتدا کمپرسور هوای محیط را جذب می‌کند.
  • فشردن هوا: پس از دریافت هوا، کمپرسور هوا را فشرده می‌کند. این کار باعث افزایش فشار هوا شده و این فشار می‌تواند برای انجام کار در سیستم‌ پنوماتیک استفاده شود.
  • ذخیره سازی: هوای فشرده در یک مخزن یا تانکر نگهداری می‌شود تا در زمان نیاز به طور مداوم برای انجام حرکت مورد استفاده قرار گیرد.

کمپرسورها انواع مختلفی دارند، از جمله:

  • کمپرسورهای پیستونی که برای کارهای کوچک به کار می‌روند
  • کمپرسورهای پیچی مناسب برای پروژه‌های صنعتی
  • کمپرسورهای پوسته‌ای برای کاربردهای خانگی و کمپرسورهای مرکزی برای صنایع بزرگ

 

سیلندر

وظایف سیلندرها در سیستم‌های پنوماتیک به شرح زیر است:

  • تبدیل انرژی: سیلندرها انرژی فشار هوا را به انرژی مکانیکی تبدیل می‌کند. این ویژگی باعث می‌شود با استفاده از قدرت هوای فشرده کارهای حرکتی مختلفی انجام دهند.
  • حرکت خطی: مسیر حرکت سیلندرها به صورت خطی است. یعنی حرکت را به طور مستقیم به جلو و عقب انجام می‌دهد. این نوع حرکت برای کاربردهایی که نیاز به جابجایی اشیای سنگین داریم بسیار کارآمد است.

انواع سیلندرها:

  • سیلندرهای یک طرفه: در این نوع، هوا فقط از یک طرف به جک پنوماتیک وارد می‌شود و برای بازگشت به حالت اولیه، یک فشار خارجی نیاز است. از سیلندر یک طرفه برای مواقعی که نیاز به جابجایی یک طرفه داریم استفاده می‌کنیم.
  • سیلندرهای دو طرفه: در این نوع سیلندر، هوا از هر دو طرف به سیلندر وارد می‌شود و بدون نیاز به فشار خارجی به حالت اولیه باز می‌گردد.

نحوه عملکرد سیلندرها:

  • هنگامی که هوا به داخل سیلندر تزریق می‌شود، فشار ایجاد شده و سیلندر به سمت جلو حرکت می‌کند.
  • برای بازگشت به حالت اولیه، هوا از سیلندر خارج می‌شود یا فشار آن کاهش می‌یابد.

 

شیر‌ها

این قطعه به عنوان بخش کنترلی برای جریان هوا عمل می‌کند. شیر‌ها به کاربران امکان می‌دهد تا هوا را به قسمت‌های مختلف سیستم ارسال یا قطع کند. دلیل اهمیت این قطعه را در ادامه شرح می‌دهیم:

  • کنترل جریان هوا: از شیر برای کنترل جریان هوا در سیستم‌های پنوماتیک استفاده می‌شود. با باز و بسته کردن این قطعه، می‌توان جریان هوا را به صورت دقیق کنترل کرد.
  • خنک کننده: از شیر‌ها می‌توانیم برای کنترل جریان هوا به منظور خنک کردن ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی استفاده کنیم. این کاربرد برای جلوگیری از گرمای اضافی و افزایش عمر تجهیزات مفید است.

انواع شیر و کاربردهای مختلف آن:

  • شیر تک سویه: این شیر‌ها باعث ایجاد جریان هوا در یک جهت می‌شود. از این شیر‌ها در سیستم‌های ایمنی برای جلوگیری از بازگشت هوا استفاده می‌شود.
  • شیرهای دو سویه: این شیر باعث ایجاد جریان هوا در دو جهت می‌شود. این نوع شیر معمولا کاربرد صنعتی داشته و برای جریان رفت و برگشتی هوا مورد استفاده قرار می‌گیرد.

شیرها به دو دسته شیر برقی پنوماتیک و شیر دستی پنوماتیک تقسیم میشوند.

 

اکچویتور

در سیستم‌های پنوماتیک، انتقال‌دهنده (Pneumatic Actuator) یک قطعه مکانیکی است که وظیفه تبدیل فشار هوا به انرژی حرکتی دارد. این وسیله به عنوان عملگر پنوماتیک شناخته شده و نقش مهمی در ایجاد حرکت ایفا می‌کند. انتقال‌دهنده‌ها، هوای فشرده را از کمپرسور دریافت کرده و پس از فشرده‌تر کردن هوا از انرژی فشار ایجاد شده استفاده می‌کنند.

برخی از کاربردهای انتقال دهنده‌ها به شرح زیر است:

  • کنترل حرکت در ماشین‌آلات صنعتی
  • استفاده در روبات‌ها و خودروهای خودران
  • سیستم‌های اتوماسیون صنعتی
  • دستگاه‌های پزشکی مانند: دستگاه‌های انجام عمل جراحی روباتیک
  • کاربردهای اتوماتیک در صنعت خودروسازی
  • کنترل و جابجایی مواد و محصولات در خط تولید

انواع اکچویتور

  • انتقال‌دهنده‌های خطی (Linear Actuators) که حرکت خطی دارند.
  • انتقال‌دهنده‌های چرخشی (Rotary Actuators) که حرکت چرخشی یا دورانی دارند.

انتخاب نوع انتقال‌دهنده به میزان حرکت و جهت مورد نیاز بستگی دارد.

 

تجهیزات مرتبط

در سیستم‌های پنوماتیک، تجهیزات مختلفی برای ذخیره‌سازی و انتقال هوا استفاده می‌شود. در ادامه، تعدادی از تجهیزات مرتبط با سیستم پنوماتیک را معرفی خواهیم کرد:

تانکرها (Air Tanks): تانکرها برای ذخیره‌سازی هوای فشرده کاربرد دارند. آنها می‌توانند از جنس‌ فلز یا پلاستیک باشند.

نحوه‌ی عملکرد: تانکرها می‌توانند هوای فشرده را در خود ذخیره کنند. این ویژگی به شما امکان می‌دهد تا در هنگام نیاز، به حجم بیشتری از فشار هوا دسترسی داشته باشید.

لوله‌کشی (Piping): لوله‌کشی یا اتصالات مورد استفاده در سیستم پنوماتیک برای انتقال هوا از یک نقطه به نقطه دیگر کاربرد دارد. این لوله‌ها ممکن است از جنس‌های مختلفی مانند: آهن، مس، یا پلاستیک باشد.

نحوه‌ی عملکرد: لوله‌کشی اجازه می‌دهد هوا از تانکر یا کمپرسور به محل‌های مختلف سیستم پنوماتیک منتقل شود.

منابع تغذیه (Power Sources): منابع تغذیه در سیستم‌های پنوماتیک برای تامین انرژی فشار هوا مورد استفاده قرار می‌گیرد. این منابع تغذیه معمولاً شامل کمپرسورها و پمپ‌های هوا هستند.

نحوه‌ی عملکرد: کمپرسورها هوای محیطی را جذب کرده و آن را به حالت فشرده تبدیل می‌کند. پمپ‌های هوا نیز برای تولید هوای فشرده در مقیاس‌های کوچک‌تر مورد استفاده قرار می‌گیرند.

فیلترها و تصفیه‌کننده‌ها (Filters and Purifiers): از فیلتر پنوماتیک برای تصفیه و حذف ذرات و رطوبت هوای فشرده استفاده می‌شود.

نحوه‌ی عملکرد: این تجهیزات به تمیز نگه داشتن هوا کمک می‌کنند تا از خرابی قطعات سیستم جلوگیری کرده و عمر مفید سیستم را افزایش دهند.

نتیجه‌گیری

سیستم‌های پنوماتیک از هوای فشرده برای ایجاد حرکت مکانیکی استفاده می‌کنند. اجزاء اصلی این سیستم شامل: کمپرسورها، انتقال‌دهنده‌ها، سیلندرها و شیر‌ها هستند. سیستم پنوماتیک به دلیل سادگی، سرعت و قابلیت کنترل از محبوبیت بالایی برخوردار است.

با داشتن اطلاعات دقیق از اجزاء سیستم پنوماتیک، شما می‌توانید انتخاب بهتر و کارآمدتری داشته باشید. برای کسب اطلاعات بیشتر و یا تهیه‌ی ملزومات صنعتی مختلف می‌توانید به صفحه‌ی محصولات ما مراجعه نمایید.